ΠΙΣΩ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣΟΞΕΙΑ & ΧΡΟΝΙΑ ΡΑΓΑΔΑ · ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΡΑΤΕΙΑΣ

ΡΑΓΑΔΑ ΠΡΩΚΤΟΥ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η ραγάδα πρωκτού προκαλεί χαρακτηριστικό πόνο κατά και μετά την κένωση, συχνά με μικρή αιμορραγία. Η διάγνωση προηγείται της θεραπείας, η οποία εξελίσσεται από τη ρύθμιση των κενώσεων και την τοπική αγωγή έως τη βοτουλινική τοξίνη και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, σφιγκτηροδιατηρητική ή άλλη χειρουργική θεραπεία. Η αξιολόγηση πραγματοποιείται στην Αθήνα για ασθενείς από όλη την Αττική και την Ελλάδα.

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗΒΟΤΟΥΛΙΝΙΚΗ ΤΟΞΙΝΗΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ

ΔΕΙΤΕ ΤΙΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ

ELIXIS · ADVANCED CARE

Οξεία ή χρόνια ραγάδα: η διάρκεια δεν είναι το μόνο κριτήριο

Οξεία θεωρείται συνήθως η ραγάδα με συμπτώματα μικρότερα των έξι εβδομάδων. Στη χρόνια μορφή μπορεί να υπάρχουν δερματική πτυχή-φρουρός, υπερτροφική πρωκτική θηλή ή ορατές ίνες του έσω σφιγκτήρα. Η κλινική εικόνα, ο τόνος και η ακεραιότητα των σφιγκτήρων, οι προηγούμενοι τοκετοί ή επεμβάσεις και η λειτουργία της εγκράτειας καθορίζουν την επιλογή.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Ποια συμπτώματα χρειάζονται αξιολόγηση

Η ραγάδα πρωκτού είναι μια μικρή γραμμική σχισμή στο εσωτερικό του πρωκτικού σωλήνα. Προκαλεί συνήθως οξύ ή καυστικό πόνο κατά την κένωση, ο οποίος μπορεί να επιμένει για αρκετή ώρα, και μικρή ποσότητα ζωηρού κόκκινου αίματος.

ΟΞΥΣ ΠΟΝΟΣ

Διαξιφιστικός ή καυστικός πόνος κατά την κένωση.

ΠΟΝΟΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΕΝΩΣΗ

Ο πόνος ή ο σπασμός μπορεί να συνεχίζεται για λεπτά ή ώρες μετά την κένωση.

ΖΩΗΡΟ ΚΟΚΚΙΝΟ ΑΙΜΑ

Μικρή ποσότητα αίματος στο χαρτί ή στην επιφάνεια των κοπράνων.

ΦΟΒΟΣ ΤΗΣ ΚΕΝΩΣΗΣ

Η αναμονή του πόνου μπορεί να οδηγήσει σε αναβολή της κένωσης και επιδείνωση της δυσκοιλιότητας.

ΕΡΕΘΙΣΜΟΣ

Κνησμός, κάψιμο ή τοπικός ερεθισμός μπορεί να συνυπάρχουν.

ΔΕΡΜΑΤΙΚΗ ΠΤΥΧΗ

Σε χρόνια ραγάδα μπορεί να υπάρχει μικρή εξωτερική δερματική πτυχή, ο λεγόμενος φρουρός.

Πότε χρειάζεται άμεση εκτίμηση

Πυρετός, ρίγος, πρήξιμο, πύον, έντονη ερυθρότητα ή συνεχής επιδεινούμενος πόνος μπορεί να υποδηλώνουν απόστημα. Μεγάλη ή συνεχιζόμενη αιμορραγία, ζάλη, αδυναμία ή μαύρα κόπρανα χρειάζονται επίσης άμεση αξιολόγηση. Σε έντονο ή ταχέως επιδεινούμενο πόνο, σημεία απόφραξης, μεγάλη αιμορραγία, υψηλό πυρετό με αυξανόμενο πρήξιμο ή δυσκολία στην αναπνοή, καλέστε αμέσως 112 ή 166 ή μεταβείτε στο πλησιέστερο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών.

Πολλαπλές, πλάγιες, υποτροπιάζουσες ή μη επουλούμενες ραγάδες χρειάζονται πληρέστερο έλεγχο. Σπανιότερα μπορεί να σχετίζονται με νόσο Crohn, λοίμωξη ή νεοπλασία.

ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ

Η θεραπεία, βήμα προς βήμα

Η θεραπεία αρχίζει με τη ρύθμιση των κενώσεων. Η κλιμάκωση γίνεται μόνο όταν τα συμπτώματα επιμένουν και αφού εκτιμηθεί ο κίνδυνος για την εγκράτεια.

ΡΥΘΜΙΣΗ ΚΕΝΩΣΕΩΝ & ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΗ

Φυτικές ίνες, επαρκή υγρά, μαλακτικά κοπράνων ή ήπιο υπακτικό όταν χρειάζεται, χλιαρά καθιστικά λουτρά και κατάλληλη αναλγησία συνήθως αποτελούν την αρχική βάση της θεραπείας και εξατομικεύονται ώστε να αποφεύγονται τόσο η δυσκοιλιότητα όσο και η διάρροια.

ΠΟΤΕ ΕΞΕΤΑΖΕΤΑΙ: Οξεία ραγάδα και ως αρχική βάση στη χρόνια μορφή.
ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ: Στόχος είναι μαλακά, σχηματισμένα κόπρανα χωρίς έντονη προσπάθεια ή παρατεταμένη παραμονή στην τουαλέτα. Το τοπικό αναισθητικό ανακουφίζει, αλλά δεν θεραπεύει μόνο του τη ραγάδα.

ΤΟΠΙΚΗ ΝΙΤΡΟΓΛΥΚΕΡΙΝΗ (GTN) Ή ΔΙΛΤΙΑΖΕΜΗ

Η τοπική νιτρογλυκερίνη (GTN) ή διλτιαζέμη χαλαρώνει προσωρινά τον έσω σφιγκτήρα και μπορεί να βελτιώσει την τοπική αιμάτωση και την επούλωση.

ΠΟΤΕ ΕΞΕΤΑΖΕΤΑΙ: Επίμονη οξεία ή χρόνια ραγάδα μετά τη σωστή ρύθμιση των κενώσεων.
ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ: Η επιλογή, η συγκέντρωση και η διάρκεια καθορίζονται ιατρικά. Η GTN μπορεί να προκαλέσει κεφαλαλγία, ζάλη ή υπόταση και δεν συνδυάζεται με sildenafil, tadalafil, vardenafil ή παρόμοια φάρμακα. Η διλτιαζέμη συνήθως προκαλεί λιγότερες κεφαλαλγίες και, ανάλογα με το διαθέσιμο σκεύασμα, μπορεί να χρησιμοποιείται εκτός εγκεκριμένης ένδειξης.

ΕΓΧΥΣΗ ΒΟΤΟΥΛΙΝΙΚΗΣ ΤΟΞΙΝΗΣ

Η βοτουλινική τοξίνη προκαλεί προσωρινή χαλάρωση του έσω σφιγκτήρα ώστε να μειωθεί ο σπασμός και να διευκολυνθεί η επούλωση.

ΠΟΤΕ ΕΞΕΤΑΖΕΤΑΙ: Όταν η τοπική θεραπεία δεν απέδωσε ή όταν προτιμάται μια αναστρέψιμη, σφιγκτηροδιατηρητική επιλογή.
ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ: Το αποτέλεσμα δεν είναι εγγυημένο. Μπορεί να χρειαστεί επανάληψη και μπορεί να υπάρξουν υποτροπή ή παροδική δυσκολία στον έλεγχο αερίων ή κοπράνων.

04FISSURECTOMY · FLAP

ΡΑΓΑΔΕΚΤΟΜΗ & ΠΡΟΩΘΗΤΙΚΟΣ ΚΡΗΜΝΟΣ

Η ραγαδεκτομή αφαιρεί χρόνιο ινώδη ιστό. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις συνδυάζεται με βοτουλινική τοξίνη ή με προωθητικό κρημνό υγιούς ιστού.

ΠΟΤΕ ΕΞΕΤΑΖΕΤΑΙ: Χρόνια ινώδης ή χαμηλής πίεσης ραγάδα και ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο μεταβολής της εγκράτειας μετά από σφιγκτηροτομή.
ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ: Πρόκειται για σφιγκτηροδιατηρητική στρατηγική. Τα διαθέσιμα δεδομένα είναι λιγότερο εκτεταμένα από εκείνα της σφιγκτηροτομής και η ένδειξη εξατομικεύεται.

05TAILORED LIS

ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΠΛΑΓΙΑ ΕΣΩ ΣΦΙΓΚΤΗΡΟΤΟΜΗ

Περιορισμένη διατομή τμήματος του έσω σφιγκτήρα μειώνει τον επίμονο σπασμό και είναι η αποτελεσματικότερη χειρουργική θεραπεία για σωστά επιλεγμένη χρόνια ραγάδα.

ΠΟΤΕ ΕΞΕΤΑΖΕΤΑΙ: Χρόνια ραγάδα με αυξημένο τόνο που επιμένει παρά την κατάλληλη συντηρητική και φαρμακευτική θεραπεία, σε ασθενή χωρίς αυξημένο κίνδυνο διαταραχής εγκράτειας.
ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ: Η διατομή προσαρμόζεται συνήθως έως την κορυφή της ραγάδας. Δεν είναι κατάλληλη για όλους: προϋπάρχουσα ακράτεια, μαιευτική ή άλλη βλάβη σφιγκτήρα, νόσος Crohn και προηγούμενη πρωκτική επέμβαση απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή. Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος παροδικής ή μόνιμης μεταβολής στον έλεγχο αερίων ή κοπράνων· το ατομικό ρίσκο εκτιμάται και συζητείται πριν από την επέμβαση.

Εννοιολογική ανατομική εικονογράφηση για ενημερωτικούς σκοπούς — όχι φωτογραφία ασθενούς ούτε ακριβής απεικόνιση επέμβασης.

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ & ΑΣΦΑΛΕΙΑ

Πρώτα η εγκράτεια — μετά η επιλογή της τεχνικής

Δεν υπάρχει μία θεραπεία κατάλληλη για όλους. Πριν από οποιαδήποτε παρέμβαση αξιολογούνται η θέση και η χρονιότητα της ραγάδας, ο τόνος και η ακεραιότητα των σφιγκτήρων, προηγούμενοι τοκετοί ή επεμβάσεις, η βασική λειτουργία της εγκράτειας και η ανταπόκριση στην προηγούμενη αγωγή.

ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η προσεκτική επισκόπηση συχνά αρκεί για την αρχική κλινική διάγνωση. Ανάλογα με την εικόνα μπορεί να χρειαστεί συμπληρωματικός έλεγχος, ενώ η επώδυνη δακτυλική εξέταση ή πρωκτοσκόπηση μπορεί να αναβληθεί.

ΑΤΥΠΗ ΡΑΓΑΔΑ

Πλάγια, πολλαπλή ή μη επουλούμενη βλάβη χρειάζεται έλεγχο για άλλη υποκείμενη νόσο.

ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΓΚΡΑΤΕΙΑΣ

Ιστορικό ακράτειας, μαιευτικής κάκωσης ή προηγούμενης επέμβασης αλλάζει ουσιαστικά την ασφαλή επιλογή.

ΚΛΙΜΑΚΩΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η θεραπεία προχωρά από τη ρύθμιση των κενώσεων προς πιο επεμβατικές επιλογές μόνο όταν υπάρχει σαφής ένδειξη.

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Σύντομες απαντήσεις πριν από την εξατομικευμένη χειρουργική εκτίμηση.

01Πώς ξεχωρίζει η ραγάδα από τις αιμορροΐδες;

Η ραγάδα προκαλεί συχνότερα έντονο, κοφτερό πόνο κατά και μετά την κένωση. Οι αιμορροΐδες συχνότερα προκαλούν ανώδυνη αιμορραγία ή πρόπτωση, αν και μπορεί επίσης να πονέσουν. Μόνο η εξέταση μπορεί να επιβεβαιώσει την αιτία.

02Μπορεί να θεραπευτεί χωρίς χειρουργείο;

Ναι. Πολλές οξείες και ορισμένες χρόνιες ραγάδες επουλώνονται με σωστή ρύθμιση των κενώσεων και τοπική θεραπεία. Η ανταπόκριση επανεκτιμάται πριν συζητηθεί επέμβαση.

03Πότε μια ραγάδα θεωρείται χρόνια;

Συνήθως όταν επιμένει περισσότερο από έξι εβδομάδες ή εμφανίζει σημεία χρονιότητας, όπως δερματική πτυχή-φρουρό ή ορατές ίνες του έσω σφιγκτήρα. Η διάρκεια δεν είναι το μόνο κριτήριο.

04Πότε χρησιμοποιείται βοτουλινική τοξίνη;

Μπορεί να εξεταστεί όταν η τοπική αγωγή δεν απέδωσε ή όταν επιδιώκεται προσωρινή, σφιγκτηροδιατηρητική χαλάρωση. Δεν εγγυάται επούλωση και μπορεί να χρειαστεί επανάληψη.

05Πότε χρειάζεται χειρουργική επέμβαση;

Όταν μια χρόνια ραγάδα επιμένει παρά την κατάλληλη μη χειρουργική θεραπεία ή όταν η ανατομία και τα συμπτώματα απαιτούν διαφορετική αντιμετώπιση. Η επέμβαση επιλέγεται μετά από αξιολόγηση της εγκράτειας.

06Υπάρχει κίνδυνος ακράτειας μετά τη σφιγκτηροτομή;

Ναι. Ο κίνδυνος μπορεί να αφορά παροδική ή μόνιμη μεταβολή στον έλεγχο αερίων ή κοπράνων και εξαρτάται από το ιστορικό και την ακεραιότητα των σφιγκτήρων. Συζητείται εξατομικευμένα πριν από την επέμβαση.

07Πόσο διαρκεί η αποκατάσταση;

Εξαρτάται από τη θεραπεία, τη χρονιότητα, τη ρύθμιση των κενώσεων και την εργασία. Δίνεται εξατομικευμένο πλάνο χωρίς υπόσχεση συγκεκριμένου χρόνου.

08Γιατί μπορεί να υποτροπιάσει;

Σκληρά κόπρανα, έντονη προσπάθεια, διάρροια, επίμονος σπασμός ή υποκείμενη νόσος μπορούν να εμποδίσουν την επούλωση ή να προκαλέσουν νέα ραγάδα. Η μακροχρόνια ρύθμιση των κενώσεων παραμένει σημαντική.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ

Η τελική επιλογή βασίζεται στην κλινική εικόνα, την ανατομία και τις ισχύουσες κατευθυντήριες οδηγίες.

01ASCRS · Anal Fissures Guideline 2023Κλινική κατευθυντήρια οδηγία για διάγνωση και θεραπείαΕΠΙΣΗΜΗ ΠΗΓΗ02ACPGBI · Anal Fissure Guideline 2023Βρετανική και ιρλανδική κατευθυντήρια οδηγίαΕΠΙΣΗΜΗ ΠΗΓΗ03NICE · Topical diltiazemΤεκμηρίωση τοπικής diltiazem για χρόνια ραγάδαΕΠΙΣΗΜΗ ΠΗΓΗ04NICE · Topical GTNΤεκμηρίωση τοπικής GTN για χρόνια ραγάδαΕΠΙΣΗΜΗ ΠΗΓΗ05NHS · Anal fissureΕνημέρωση ασθενών για συμπτώματα και θεραπείαΕΠΙΣΗΜΗ ΠΗΓΗ

Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά ιατρική εξέταση. Καμία τεχνική δεν είναι κατάλληλη για όλους· τα οφέλη, οι κίνδυνοι και οι εναλλακτικές συζητούνται εξατομικευμένα.

ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ

Η σωστή επέμβαση αρχίζει από τη σωστή ένδειξη.

Στο ραντεβού αξιολογούνται τα συμπτώματα, οι εξετάσεις και οι εναλλακτικές, ώστε να διαμορφωθεί ασφαλές, εξατομικευμένο πλάνο θεραπείας.

ΚΑΛΕΣΤΕ REA MED ΔΕΥΤΕΡΗ ΓΝΩΜΗ