ΣΥΝΕΧΗΣ Ή ΣΦΥΖΩΝ ΠΟΝΟΣ
Πόνος που επιδεινώνεται στο κάθισμα ή στην κίνηση μπορεί να υποδηλώνει ενεργό απόστημα.
ΠΙΣΩ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣΑΜΕΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΛΟΙΜΩΞΗΣ · ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ · ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΓΚΡΑΤΕΙΑΣ
ΠΕΡΙΕΔΡΙΚΟ ΑΠΟΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΠΡΩΚΤΙΚΟ ΣΥΡΙΓΓΙΟ
Το περιεδρικό απόστημα είναι συνήθως η οξεία λοίμωξη, ενώ το πρωκτικό συρίγγιο είναι ο παθολογικός πόρος που μπορεί να παραμείνει ή να υποτροπιάζει μετά την παροχέτευση. Το απόστημα χρειάζεται συνήθως έγκαιρη παροχέτευση· η θεραπεία του συριγγίου σχεδιάζεται σύμφωνα με την πορεία του και τη σχέση του με τους σφιγκτήρες. Η αξιολόγηση πραγματοποιείται στην Αθήνα για ασθενείς από όλη την Αττική και την Ελλάδα.
ΑΜΕΣΗ ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗ ΟΤΑΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙMRI / ΥΠΕΡΗΧΟΣ ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΑΣΦΙΓΚΤΗΡΟΔΙΑΤΗΡΗΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ
ΔΕΙΤΕ ΤΙΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣELIXIS · ADVANCED CARE
Απόστημα ή συρίγγιο; Η σωστή διάκριση αλλάζει τη θεραπεία
Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό και την κλινική εξέταση. Η MRI πυέλου ή το ενδοπρωκτικό υπερηχογράφημα δεν χρειάζονται σε κάθε απλό περιστατικό, αλλά μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμα σε βαθύ, σύνθετο, υποτροπιάζον συρίγγιο, σε προηγούμενες επεμβάσεις ή σε νόσο Crohn. Σε ορισμένες περιπτώσεις η ανατομία επιβεβαιώνεται με εξέταση υπό αναισθησία.
ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ
Ποια συμπτώματα χρειάζονται αξιολόγηση
Το περιεδρικό απόστημα είναι οξεία συλλογή πύου κοντά στον πρωκτό και συνήθως χρειάζεται άμεση παροχέτευση. Το πρωκτικό συρίγγιο είναι ένας πόρος που συνδέει τον πρωκτικό σωλήνα με το δέρμα και συχνά εμφανίζεται μετά από απόστημα, με υποτροπιάζον πρήξιμο ή έκκριση.
ΕΠΩΔΥΝΟ ΠΡΗΞΙΜΟ
Ευαίσθητη διόγκωση, ερυθρότητα και θερμότητα γύρω από τον πρωκτό χρειάζονται γρήγορη εξέταση.
ΠΥΡΕΤΟΣ Ή ΡΙΓΟΣ
Πυρετός, ρίγος ή έντονη κακουχία μπορεί να συνοδεύουν βαθύτερη ή εξελισσόμενη λοίμωξη.
ΠΥΩΔΗΣ ΕΚΚΡΙΣΗ
Πύον, αίμα ή δύσοσμο υγρό από μικρό στόμιο κοντά στον πρωκτό είναι συχνό σύμπτωμα συριγγίου.
ΚΥΚΛΟΣ ΠΡΗΞΙΜΑΤΟΣ–ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗΣ
Επεισόδια κατά τα οποία το πρήξιμο υποχωρεί όταν παροχετευτεί και επανέρχεται αργότερα είναι χαρακτηριστικά.
ΕΡΕΘΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ
Η χρόνια υγρασία και έκκριση μπορεί να προκαλούν κνησμό, κάψιμο ή ερεθισμό του δέρματος.
Η αυτόματη παροχέτευση μπορεί να μειώσει τον πόνο, αλλά δεν επιβεβαιώνει ότι η λοίμωξη έχει αντιμετωπιστεί. Υποτροπιάζοντα, πολλαπλά ή σύνθετα συρίγγια, ιδίως με διάρροια, απώλεια βάρους ή κοιλιακά συμπτώματα, χρειάζονται έλεγχο για νόσο Crohn ή άλλη υποκείμενη αιτία.
ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ
Η θεραπεία ανάλογα με την ανατομία και τη φάση της νόσου
Το οξύ απόστημα αντιμετωπίζεται πρώτα ως λοίμωξη. Στο συρίγγιο δεν υπάρχει μία τεχνική κατάλληλη για όλους: η ασφαλέστερη επιλογή εξαρτάται από το ύψος, τις διακλαδώσεις, το τμήμα των σφιγκτήρων που συμμετέχει, προηγούμενες επεμβάσεις και την αρχική λειτουργία της εγκράτειας.
01DRAINAGE
ΔΙΑΝΟΙΞΗ & ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΔΡΙΚΟΥ ΑΠΟΣΤΗΜΑΤΟΣ
Η βασική θεραπεία μιας σχηματισμένης συλλογής πύου είναι η έγκαιρη χειρουργική παροχέτευση.
- ΠΟΤΕ ΕΞΕΤΑΖΕΤΑΙ
- Σφύζων πόνος, επώδυνο οίδημα ή βαθύτερο απόστημα που επιβεβαιώνεται κλινικά ή απεικονιστικά.
- ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ
- Η συλλογή διανοίγεται και παροχετεύεται επαρκώς. Τα αντιβιοτικά δεν υποκαθιστούν την παροχέτευση και χρησιμοποιούνται επιλεκτικά, όπως σε εκτεταμένη κυτταρίτιδα, συστηματική λοίμωξη ή ανοσοκαταστολή.
02MAPPING
ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΡΙΓΓΙΟΥ
Η πορεία του πόρου και η σχέση του με τους σφιγκτήρες καθορίζουν ποια επέμβαση είναι ασφαλής.
- ΠΟΤΕ ΕΞΕΤΑΖΕΤΑΙ
- Υποτροπιάζον ή σύνθετο συρίγγιο, πολλαπλές διακλαδώσεις, προηγούμενη επέμβαση, βαθύ απόστημα ή πιθανή νόσος Crohn.
- ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ
- Συνδυασμός κλινικής εξέτασης και, όταν επηρεάζει το πλάνο, MRI πυέλου ή ενδοπρωκτικού υπερηχογραφήματος. Η απεικόνιση χρησιμοποιείται επιλεκτικά και όχι ως ρουτίνα σε κάθε απλό περιστατικό.
03FISTULOTOMY
ΣΥΡΙΓΓΟΤΟΜΗ
Ο πόρος διανοίγεται ώστε να επουλωθεί από το βάθος προς την επιφάνεια.
- ΠΟΤΕ ΕΞΕΤΑΖΕΤΑΙ
- Απλά, χαμηλά συρίγγια που διασχίζουν μικρό τμήμα των σφιγκτήρων και έχουν αποδεκτό λειτουργικό κίνδυνο.
- ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ
- Η ανατομία επιβεβαιώνεται πριν από τη διατομή. Η συριγγοτομή δεν είναι κατάλληλη όταν η απαιτούμενη διατομή μυός θα μπορούσε να επηρεάσει ουσιαστικά την εγκράτεια.
04SETON
ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΤΙΚΟ SETON & ΣΤΑΔΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Ένα χαλαρό seton διατηρεί τον πόρο ανοικτό, επιτρέπει την παροχέτευση και ελέγχει τη λοίμωξη χωρίς σκόπιμη διατομή του σφιγκτήρα.
- ΠΟΤΕ ΕΞΕΤΑΖΕΤΑΙ
- Σύνθετα ή υψηλά συρίγγια, ενεργός σήψη, ανάγκη σταδιακού σχεδιασμού ή περιεδρική νόσος Crohn.
- ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ
- Συχνά αποτελεί ασφαλές πρώτο στάδιο πριν από οριστική επέμβαση. Το παροχετευτικό seton από μόνο του συνήθως ελέγχει τη φλεγμονή, αλλά δεν αποτελεί αναγκαστικά οριστική θεραπεία.
05LIFT
ΤΕΧΝΙΚΗ LIFT
Ο συριγγώδης πόρος απολινώνεται και διατέμνεται στο μεσοσφιγκτηριακό επίπεδο, χωρίς σκόπιμη διατομή του σφιγκτήρα.
- ΠΟΤΕ ΕΞΕΤΑΖΕΤΑΙ
- Επιλεγμένα διασφιγκτηριακά συρίγγια όπου η διατήρηση των σφιγκτήρων αποτελεί προτεραιότητα.
- ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ
- Το μεσοσφιγκτηριακό τμήμα εντοπίζεται, απομονώνεται και κλείνεται. Η επούλωση επηρεάζεται από τη διακλάδωση, προηγούμενες επεμβάσεις και την παρουσία νόσου Crohn.
06ADVANCEMENT FLAP
ΠΡΟΩΘΗΤΙΚΟΣ ΚΡΗΜΝΟΣ
Το έσω στόμιο κλείνει και καλύπτεται με κρημνό υγιούς ιστού, με στόχο την αποφυγή ευρείας διατομής σφιγκτήρα.
- ΠΟΤΕ ΕΞΕΤΑΖΕΤΑΙ
- Υψηλά ή σύνθετα συρίγγια και περιπτώσεις όπου η συριγγοτομή θα είχε μη αποδεκτό λειτουργικό κίνδυνο.
- ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ
- Ο πόρος καθαρίζεται, το έσω στόμιο κλείνει και καλύπτεται με κρημνό από το ορθό ή το πρωκτόδερμα. Παραμένει πιθανότητα υποτροπής ή μεταβολής της εγκράτειας.
07FiLaC
FiLaC ΜΕ LASER
Μια ακτινωτή ίνα εφαρμόζει ελεγχόμενη ενέργεια στο εσωτερικό του πόρου με στόχο τη σύγκλεισή του χωρίς σκόπιμη διατομή των σφιγκτήρων.
- ΠΟΤΕ ΕΞΕΤΑΖΕΤΑΙ
- Επιλεγμένα, κυρίως υψηλά ή σύνθετα συρίγγια, μετά από χαρτογράφηση και έλεγχο της ενεργού λοίμωξης.
- ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ
- Η FiLaC μπορεί να περιορίσει το χειρουργικό τραύμα, αλλά δεν εγγυάται ίαση ούτε έχει αποδειχθεί ανώτερη για κάθε συρίγγιο. Τα συγκριτικά και μακροχρόνια δεδομένα παραμένουν περιορισμένα και μπορεί να χρειαστεί νέα ή διαφορετική επέμβαση.
Εννοιολογική ανατομική εικονογράφηση για ενημερωτικούς σκοπούς — όχι φωτογραφία ασθενούς ούτε ακριβής απεικόνιση επέμβασης.
ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ & ΑΣΦΑΛΕΙΑ
Προστασία της εγκράτειας και έλεγχος της υποτροπής
Καμία τεχνική δεν εγγυάται ίαση σε κάθε ασθενή. Η πιθανότητα επιμονής ή υποτροπής και ο κίνδυνος μεταβολής της εγκράτειας εξαρτώνται από το ύψος και τις διακλαδώσεις του πόρου, το τμήμα των σφιγκτήρων που συμμετέχει, την αρχική λειτουργία, προηγούμενες επεμβάσεις και τη νόσο Crohn. Σε σύνθετα περιστατικά η ασφαλέστερη θεραπεία μπορεί να χρειαστεί περισσότερα από ένα στάδια.
ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ
Η σχέση του πόρου με τους σφιγκτήρες προηγείται της επιλογής τεχνικής.
ΕΓΚΡΑΤΕΙΑ
Η βασική λειτουργία, οι προηγούμενοι τοκετοί και οι παλαιές επεμβάσεις επηρεάζουν το ασφαλές πλάνο.
ΝΟΣΟΣ CROHN
Πολλαπλά ή υποτροπιάζοντα συρίγγια μπορεί να απαιτούν συνδυασμένη γαστρεντερολογική και χειρουργική φροντίδα.
ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ
Η επούλωση, η έκκριση και τα σημεία επαναλοίμωξης επανεκτιμώνται μετά την επέμβαση.
ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
Σύντομες απαντήσεις πριν από την εξατομικευμένη χειρουργική εκτίμηση.
01Είναι το απόστημα και το συρίγγιο το ίδιο;
Όχι. Το απόστημα είναι οξεία συλλογή πύου, ενώ το συρίγγιο είναι ο παθολογικός πόρος που μπορεί να παραμείνει μετά τη λοίμωξη.
02Αρκεί ένα αντιβιοτικό για το περιεδρικό απόστημα;
Συνήθως όχι όταν έχει σχηματιστεί συλλογή. Η κύρια θεραπεία είναι η παροχέτευση· αντιβιοτικά προστίθενται μόνο σε επιλεγμένες κλινικές συνθήκες.
03Χρειάζονται όλοι μαγνητική τομογραφία;
Όχι. Η MRI χρησιμοποιείται επιλεκτικά όταν υπάρχει βαθύ, σύνθετο ή υποτροπιάζον συρίγγιο, προηγούμενη επέμβαση ή νόσος Crohn, και όταν θα αλλάξει τον σχεδιασμό.
04Ποια είναι η καλύτερη επέμβαση για το συρίγγιο;
Δεν υπάρχει μία τεχνική κατάλληλη για όλους. Η επιλογή εξαρτάται κυρίως από την πορεία του πόρου, τη σχέση του με τους σφιγκτήρες, τη βασική εγκράτεια και τυχόν προηγούμενες επεμβάσεις.
05Τι είναι το seton και σημαίνει ότι απέτυχε η θεραπεία;
Το seton είναι ειδικό νήμα ή ελαστικός βρόχος που διατηρεί τον πόρο σε παροχέτευση. Συχνά αποτελεί σκόπιμο πρώτο στάδιο για έλεγχο της λοίμωξης και προστασία των σφιγκτήρων, όχι αποτυχία.
06Είναι το laser / FiLaC κατάλληλο για κάθε συρίγγιο;
Όχι. Μπορεί να εξεταστεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις, αλλά δεν εγγυάται ίαση και δεν έχει αποδειχθεί ανώτερο για όλες τις ανατομίες. Η επιλογή ακολουθεί τη χαρτογράφηση και τον έλεγχο της λοίμωξης.
07Υπάρχει κίνδυνος ακράτειας;
Υπάρχει μεταβλητός κίνδυνος ανάλογα με την ανατομία και την επέμβαση. Γι’ αυτό αξιολογούνται οι σφιγκτήρες και η αρχική λειτουργία της εγκράτειας πριν επιλεγεί θεραπεία.
08Μπορεί το συρίγγιο να υποτροπιάσει;
Ναι. Η υποτροπή επηρεάζεται από τη σύνθετη ανατομία, τις διακλαδώσεις, την ενεργό λοίμωξη, προηγούμενες επεμβάσεις και τη νόσο Crohn. Η παρακολούθηση αποτελεί μέρος της θεραπείας.
09Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση;
Υψηλός πυρετός ή ρίγος, ταχεία επιδείνωση πόνου, οιδήματος ή ερυθρότητας και έντονη κακουχία χρειάζονται άμεση εκτίμηση, ιδιαίτερα σε διαβήτη ή ανοσοκαταστολή.
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ
Η τελική επιλογή βασίζεται στην κλινική εικόνα, την ανατομία και τις ισχύουσες κατευθυντήριες οδηγίες.
01ASCRS · Anorectal Abscess and Anal Fistula Guideline 2022Κλινική κατευθυντήρια οδηγία για διάγνωση, παροχέτευση και χειρουργικές επιλογέςΕΠΙΣΗΜΗ ΠΗΓΗ02European Society of Coloproctology · Guideline 2024Ευρωπαϊκή κατευθυντήρια οδηγία για κρυπτοαδενικό πρωκτικό συρίγγιοΕΠΙΣΗΜΗ ΠΗΓΗ03NHS · Anal fistulaΕνημέρωση ασθενών για συμπτώματα, διάγνωση και θεραπείαΕΠΙΣΗΜΗ ΠΗΓΗ04ACPGBI · Anal abscess and fistulaΕνημέρωση ασθενών από τη βρετανική εταιρεία κολοπρωκτολογίαςΕΠΙΣΗΜΗ ΠΗΓΗ05NICE · FiLaCΚαθοδήγηση για laser και αβεβαιότητα των δεδομένων αποτελεσματικότηταςΕΠΙΣΗΜΗ ΠΗΓΗ
Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά ιατρική εξέταση. Καμία τεχνική δεν είναι κατάλληλη για όλους· τα οφέλη, οι κίνδυνοι και οι εναλλακτικές συζητούνται εξατομικευμένα.
ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ
Η σωστή επέμβαση αρχίζει από τη σωστή ένδειξη.
Στο ραντεβού αξιολογούνται τα συμπτώματα, οι εξετάσεις και οι εναλλακτικές, ώστε να διαμορφωθεί ασφαλές, εξατομικευμένο πλάνο θεραπείας.